Nemo Studio: Đi tìm “sinh khí” trong không gian sống

Với Nemo Studio, một không gian đáng sống không chỉ được cảm nhận bằng thị giác. Ánh sáng, khoảng trống, gió, cây xanh, chất cảm vật liệu và cả cách con người chuyển động trong không gian đều trở thành những “vật liệu” của thiết kế. Trong cuộc trò chuyện với Interiordaily, KTS Nguyễn Phương Anh và KTS/NTK Nghiêm Xuân Phong chia sẻ về cách họ cùng làm nghề, tranh luận và đi tìm “sinh khí” cho mỗi công trình.

Cơ duyên nào đã đưa anh chị đến với việc thành lập Nemo Studio, và điều gì khiến cả hai quyết định đồng hành lâu dài cùng nhau trong hành trình làm nghề?

KTS/NTK Nghiêm Xuân Phong: Những năm 2015-2017, chúng tôi có cơ hội cùng thực hiện một số dự án riêng, qua đó được nghiên cứu và thực hành sâu hơn, đồng bộ hơn từ thiết kế, thi công đến thiết kế và hoàn thiện đồ nội thất. Không gian làm việc độc lập cũng cho chúng tôi nhiều tự do hơn để trải nghiệm, thử nghiệm và tìm thấy những niềm vui, động lực mới trong nghề. Từ đó, Nemo Studio ra đời.

Nếu phải mô tả Nemo Studio bằng một vài từ ngắn gọn, anh chị nghĩ đâu là tinh thần cốt lõi của studio?

KTS Nguyễn Phương Anh: Tự nhiên - Tư duy rõ ràng - Hòa đồng.

KTS Nghiêm Xuân Phong: Tối ưu, Cảm xúc và Tự nhiên.

2 nhà đồng sáng lập Nemo Studio: Nguyễn Phương Anh và Nghiêm Xuân Phong

Trong quá trình làm việc chung, anh Phong và chị Phương Anh thường có những góc nhìn hoặc vai trò khác nhau như thế nào trong một dự án?

KTS Nghiêm Xuân Phong: Chúng tôi luôn cùng nhau nghiên cứu, thảo luận và trực tiếp tham gia vào quá trình thiết kế. Có lúc cả hai cùng chung góc nhìn, cũng có lúc quan điểm khác nhau. Khi đó, chúng tôi thường biến sự khác biệt thành một “cuộc thi nội bộ” để tìm ra phương án phù hợp hơn.

Phong thường tập trung nhiều hơn vào ý niệm, ý tưởng, quản lý dự án, trao đổi với chủ đầu tư và xử lý các vấn đề tại công trường.

Phương Anh thường chú trọng hơn đến concept, hình học không gian, màu sắc, vật liệu và các chi tiết tạo nên cảm xúc cho công trình.

Các công trình của Nemo Studio thường mang lại cảm giác rất tĩnh, nhẹ và giàu chiều sâu cảm xúc. Theo anh chị, điều gì tạo nên “bầu không khí” đó trong không gian?

KTS Nguyễn Phương Anh: Tôi luôn hỏi đồng nghiệp mình câu này: Bạn thấy thế nào khi ở không gian này, có nóng không, có gió quá không, có ồn ào không, có u tối không... Tôi luôn đặt mình vào chính không gian mình đang vẽ ra: tưởng tượng mình đi qua hành lang này, rẽ vào một khoảng đệm, bước qua một cánh cửa hay nhìn ra một cái cây… Đó là cách tôi thực hành sự tưởng tượng đa giác quan, với mong muốn tạo nên những không gian có cảm xúc chân thật nhất.

KTS Nghiêm Xuân Phong: Chúng tôi cố gắng nhận diện đặc trưng của nơi chốn, từ những khoảng trống bên trong, khả năng kết nối với tự nhiên qua ánh sáng, bầu trời hay cây xanh đến thông gió, chất cảm vật liệu và cách con người trải nghiệm, sử dụng không gian.

Ánh sáng và khoảng trống là những đặc trưng trong thiết kế của Nemo Studio

Khi bắt đầu một dự án, giữa bối cảnh, người sử dụng và cảm xúc không gian, mỗi người thường tiếp cận từ đâu trước?

KTS Nguyễn Phương Anh: Cả 3 điều này đều rất quan trọng và cùng cấu thành nên sản phẩm, nhưng nếu phải sắp xếp theo thứ tự thì tôi xếp theo: Cảm xúc không gian - Bối cảnh - Người sử dụng.

KTS Nghiêm Xuân Phong: Tôi không phân biệt trước hay sau, nhưng nếu phải sắp xếp theo thứ tự thì tôi xếp theo: Bối cảnh - Người sử dụng - Cảm xúc không gian.

Ánh sáng tự nhiên, khoảng rỗng và sự kết nối với thiên nhiên là những yếu tố xuất hiện rất rõ trong nhiều công trình của Nemo Studio. Vì sao anh chị đặc biệt chú trọng những yếu tố này?

KTS Nguyễn Phương Anh: Với tôi ánh sáng là nguyên liệu nuôi dưỡng sự sống; khoảng rỗng tạo ra sự tĩnh lặng để con người có thể nhìn sâu vào bên trong; còn thiên nhiên là một yếu tố quan trọng giúp tái lập sự cân bằng.

KTS Nghiêm Xuân Phong:: Bên cạnh những giá trị cảm xúc, những yếu tố này còn trực tiếp cải thiện chất lượng môi trường sống.

Theo anh chị, đâu là khác biệt giữa một không gian “đẹp” và một không gian thực sự đáng sống?

KTS Nguyễn Phương Anh & KTS Nghiêm Xuân Phong: Một không gian “đẹp" có thể được cảm nhận chủ yếu bằng thị giác, nhưng một không gian thực sự đáng sống cần được cảm nhận bằng nhiều giác quan. Nó không chỉ đáp ứng yếu tố thẩm mỹ mà còn phải phù hợp với khí hậu, địa lý, văn hóa và lối sống của con người.

Ánh sáng tự nhiên, khoảng rỗng và sự kết nối với thiên nhiên là 3 yếu tố nổi bật trong các thiết kế của Nemo Studio

Trong các dự án cải tạo hoặc xây mới, anh chị có quan tâm đến việc giữ lại những dấu vết cũ hay ký ức của không gian không? Điều đó mang ý nghĩa như thế nào với Nemo Studio?

KTS Nguyễn Phương Anh & KTS Nghiêm Xuân Phong: Chúng tôi có quan tâm, nhưng trước hết cần đánh giá giá trị thực sự của những dấu vết đó trước khi quyết định điều gì nên giữ lại và điều gì có thể thay đổi. Những giá trị đủ sức nặng sẽ được tiếp nối dưới những hình thức phù hợp để tiếp tục tồn tại trong bối cảnh đương đại.

Trong những dự án đã thực hiện, công trình nào hiện phản ánh gần nhất tư duy thiết kế mà Nemo Studio đang theo đuổi?

KTS Nguyễn Phương Anh & KTS Nghiêm Xuân Phong: Chúng tôi vừa đi và vừa tiếp tục học, tư duy vì thế cũng càng lúc càng đa chiều hơn; chúng tôi luôn muốn tiếp tục thử nghiệm và trở thành phiên bản chín chắn hơn, chúng tôi đang chờ một dự án trong tương lai thể hiện được nhiều hơn tư duy ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên để chọn các dự án đã làm thì các dự án gần nhất với chúng tôi là Villa AD839, Hotel mini Dejavu 2, tôi nghĩ chúng tôi đã cố gắng kết nối với thiên nhiên trong từng bối cảnh có thể, đem lại cảm xúc từ những vật liệu thật.

Dự án Deja Vu

Dự án Villa AD839

Trong quá trình làm nghề, đã bao giờ anh chị có những tranh luận rất khác nhau về một giải pháp thiết kế? Nemo Studio thường dung hòa những khác biệt đó như thế nào?

KTS Nguyễn Phương Anh & KTS Nghiêm Xuân Phong: Tranh luận hay phản biện là điều cần diễn ra trong quá trình phát triển dự án. Những ngày đầu, việc này thực sự không phải lúc nào cũng suôn sẻ. May mắn là dù khác biệt, chúng tôi vẫn đủ kiên nhẫn để lắng nghe nhau. Dần dần, mỗi người tìm được khoảng tự do của mình mà không xâm phạm vào khoảng tự do của người kia.

Khi một người đưa ra một ý tưởng đủ sức nặng, người còn lại sẽ phản biện để ý tưởng ấy trở nên sắc nét hơn. Nhờ vậy, phương án cuối cùng cũng chín hơn.

Ngoài những yếu tố có thể nhìn thấy, có giá trị nào trong không gian mà Nemo Studio đặc biệt quan tâm nhưng người sử dụng không dễ nhận ra ngay?

KTS Nguyễn Phương Anh & KTS Nghiêm Xuân Phong: Điều chúng tôi luôn quan tâm là “sinh khí” của không gian. Cây sẽ sống khỏe khi được đặt ở vị trí phù hợp; một căn phòng dễ trở thành nơi mọi người tụ họp khi không khí trong lành, thoáng đãng; hiên nhà sẽ có người ngồi chơi khi nắng không chiếu gắt và mưa không hắt vào. Những yếu tố tưởng như vô hình ấy thực ra cần được tính toán kỹ từ dữ liệu của bối cảnh, khí hậu và văn hóa sống của người sử dụng.

Với Nemo Studio, “sinh khí” của không gian được tạo nên từ sự tương tác giữa ánh sáng, thông gió, thiên nhiên và hoạt động của con người

Trong tương lai, anh chị mong Nemo Studio sẽ được nhớ đến như một studio theo đuổi giá trị nào khác biệt nhất?

KTS Nguyễn Phương Anh: Sáng tạo, thuận tự nhiên, và hướng đến những trải nghiệm tốt, hay và hòa hợp.

Sau nhiều năm làm nghề, điều gì khiến anh chị vẫn còn hứng thú với việc thiết kế không gian?

KTS Nguyễn Phương Anh: Với tôi, thực hành kiến trúc đôi khi giống niềm vui của một đứa trẻ chơi đồ hàng. Nếu vẫn giữ được đủ sự lạc quan và một chút ngây thơ, việc “chơi” với kiến trúc thực sự rất thú vị. Có lẽ chúng tôi vẫn còn đủ sự ngây thơ đó.

KTS/NTK Nghiêm Xuân Phong: Với tôi, điều khiến công việc này có ý nghĩa là khả năng không gian có thể tác động và làm thay đổi con người.
 

Thực hiện: Hà Nhi